Kalendarium
Każdy wpis ma datę, adresata i — tam, gdzie istnieje — sygnaturę. Czerwone oznaczenie znaczy jedno: odpowiedzi nie otrzymaliśmy, choć Kodeks postępowania administracyjnego daje na nią miesiąc. Gdy odpowiedź się odnajdzie, wpis poprawiamy — i piszemy o tym.
Powstaje opracowanie hydrologiczne „Ocena hydrologiczna i podatność na degradację Jeziora Białego" — pierwsza całościowa dokumentacja stanu jeziora i zagrożeń dla niego.
Mieszkańcy znad jeziora przekazują opracowanie trzem organom — Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku, Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska i Wodom Polskim — z prośbą o podjęcie działań ochronnych — listem poleconym. WIOŚ odpowiedział 15.10.2024 r. (pismo WI.7021.3.601.2024.MB), przekazując opracowanie do Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska i do RZGW w Gdańsku — o czym dowiedzieliśmy się z pisma WIOŚ z 19.08.2026 r. i co niniejszym prostujemy (do tego dnia wpis brzmiał „bez odpowiedzi"). Od RDOŚ i od Wód Polskich odpowiedzi nie otrzymaliśmy. Te same pytania ponowiliśmy 10.08.2026 r.
Powstaje Stowarzyszenie Przyjaciół Jeziora Białego — mieszkańcy postanawiają działać wspólnie i formalnie. Stowarzyszenie uzyskuje wpis do ewidencji, REGON i NIP.
Rada Miejska w Kartuzach uchwala miejscowy plan zagospodarowania dla gminnego kąpieliska nad jeziorem: bez zabudowy mieszkaniowej, minimum 80% powierzchni biologicznie czynnej. To dobry standard — zabiegamy o jego rozszerzenie na całe otoczenie jeziora.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska opiniuje negatywnie pierwszy projekt planu ogólnego gminy Kartuzy — ze względu na zagrożenia dla przyrody Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, w tym przeznaczanie gruntów leśnych i łąk pod zabudowę.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku ustanawia zarządzeniem plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080 (ogłoszone 12.05.2026, w mocy od 26.05.2026). Załącznik nr 6 kieruje do dokumentów planistycznych gminy Kartuzy wskazania, m.in. nielokalizowanie nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora Białego i uporządkowanie gospodarki ściekowej.
Pierwsze pismo Stowarzyszenia do Gminy Kartuzy: cztery pytania o miejscowe plany wokół jeziora, ocenę środowiskową i udział mieszkańców.
Gmina odpowiada: wokół jeziora obowiązuje tylko jeden plan miejscowy (kąpielisko z parkingiem), a dla obszaru Natura 2000 Prokowo nie ustanowiono dotąd planu zadań ochronnych — obowiązują jedynie cele tymczasowe. Plan zadań ochronnych został jednak ustanowiony zarządzeniem z 30.04.2026 r., ogłoszonym 12.05.2026 r. (poz. 2065) — tydzień przed pismem.
Gmina publikuje poprawiony projekt planu ogólnego (po negatywnej opinii RDOŚ), kierowany do ponownego opiniowania. Projekt przewiduje dla otoczenia jeziora strefę otwartą — zgodnie z zasadą, którą sam deklaruje: w granicach obszarów Natura 2000 ustala się strefy otwarte. Konsultacje społeczne dopiero przed nami.
Stowarzyszenie przygotowuje wystąpienie do Burmistrza w sprawie całorocznych obowiązków Gminy na terenie kąpieliska: sanitariaty, woda, badania jakości wody, porządek.
Stowarzyszenie składa jedenaście pism. Pisma do Burmistrza Kartuz złożono osobiście w urzędzie; pozostałe nadano listem poleconym. Terminy odpowiedzi biegną od doręczenia — będziemy je tu odnotowywać, wraz z sygnaturami, w miarę jak odpowiedzi (lub ich brak) będą się pojawiać.
- RDOŚ w Gdańsku — ponowienie pytań z 2024 r.: kiedy powstanie plan zadań ochronnych dla obszaru Prokowo PLH220080, jakie obowiązują cele tymczasowe i czy analizowano skumulowane oddziaływanie zabudowy w zlewni jeziora;
- WIOŚ w Gdańsku — kiedy ostatnio badano wody jeziora, czy trafi ono do najbliższego cyklu monitoringu i czy kontrolowano gospodarkę ściekową w zlewni;
- Wody Polskie (RZGW Gdańsk) — wykaz pozwoleń wodnoprawnych dla jeziora i jego zlewni, stan budowli regulacyjnej na odpływie oraz egzekwowanie zakazu grodzenia bliżej niż 1,5 m od linii brzegu;
- Burmistrz Kartuz — pięć pism: o rejestr wydanych decyzji o warunkach zabudowy (art. 67 ustawy o planowaniu przestrzennym), o dokumentację decyzji U.6730.412.2024.KH/KR/JR wydanej dla działki w granicach obszaru Natura 2000, o informacje o planie ogólnym, o powiadamianie nas o publikacjach planistycznych oraz zgłoszenie stwierdzenia inwazyjnego raka pręgowatego;
- Nadleśnictwo Kartuzy i Pomorski Zespół Parków Krajobrazowych — prośba o informacje i o rozważenie współpracy: lasy stanowią blisko trzy czwarte zlewni jeziora, a całe jego otoczenie leży w otulinie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.
W pismach do Burmistrza i do RDOŚ pytamy o dwie rzeczy, których sami ustalić nie możemy: czy projekt decyzji o warunkach zabudowy dla działki położonej w obszarze Natura 2000 został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i czy rozważono oddziaływanie przedsięwzięcia na ten obszar. Nie formułujemy zarzutów wobec inwestora — pytamy o procedurę.
Odpowiedź Urzędu Miejskiego w Kartuzach — nazajutrz po złożeniu pism. Nasze zgłoszenie stwierdzenia inwazyjnego raka pręgowatego Faxonius limosus w Jeziorze Białym zostało przekazane Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Gdańsku.
Cztery odpowiedzi Burmistrza Kartuz U.6724.5.111–114.2026.AA — trzy dni po złożeniu pism. Otrzymaliśmy m.in. rejestr wydanych decyzji o warunkach zabudowy, prowadzony na podstawie art. 67 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz komplet akt decyzji, o którą pytaliśmy — w tym postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 23.07.2025 r. stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Z rejestru wynika, że w samym obrębie Prokowo w półtora roku wydano około 130 decyzji o warunkach zabudowy, obejmujących ponad dwieście budynków. Jeden punkt wniosku — wykaz decyzji wydanych w granicach obszaru Natura 2000 — uznano za informację przetworzoną i wyznaczono termin 10.11.2026 r.; ustawa przewiduje w takim wypadku termin nie dłuższy niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku.
Uzupełnienie trzech wniosków z 10 sierpnia — do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Gdańsku oraz Wód Polskich (RZGW Gdańsk). Prostujemy własne twierdzenie: plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080 został ustanowiony zarządzeniem z 30 kwietnia 2026 r. Dz. Urz. Woj. Pomorskiego poz. 2065. W miejsce pytania o to, kiedy plan powstanie, pytamy o wykonanie przewidzianych w nim działań ochronnych, o terminy monitoringu siedliska 3140 oraz o uwzględnianie wskazań planu przy pozwoleniach wodnoprawnych.
Nadleśnictwo Kartuzy odpowiada na nasze pismo z 10 sierpnia ZG.720.28.2026. W pracach nad projektem planu ogólnego gminy Nadleśnictwo wnioskowało, aby grunty leśne w jego zarządzie zachowały dotychczasowe przeznaczenie i charakter leśny; potwierdza ustanowienie planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080 i deklaruje otwartość na współpracę przy planowanych badaniach jeziora, w tym udostępnienie gruntów pozostających w jego zarządzie. Straż Leśna prowadzi w sezonie wzmożone kontrole terenów leśnych wokół jeziora.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku odpowiada na wniosek z 10 sierpnia WI.7021.3.631.2026.MBi. Inspektorat nie prowadzi badań monitoringowych wód; wniosek o objęcie jeziora monitoringiem diagnostycznym przekazał do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Wskazuje, że kontrola gospodarki ściekowej w zlewni jeziora należy do zadań gminy, a nielegalne zrzuty ścieków zgłasza się Wodom Polskim lub Burmistrzowi. Pismo informuje również, że nasz list z 7 października 2024 r. został załatwiony 15 października 2024 r. — opracowanie hydrologiczne przekazano wówczas do Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska i do RZGW w Gdańsku. Wpis z 2024 r. poniżej został odpowiednio poprawiony.
Wniosek do Marszałka Województwa Pomorskiego o podjęcie prac nad powiększeniem Kaszubskiego Parku Krajobrazowego o Jezioro Białe wraz z bezpośrednią zlewnią art. 241 kpa. Jezioro leży dziś w otulinie Parku, a nie w jego granicach — a dopiero w granicach parku krajobrazowego możliwe są zakazy wiążące bezpośrednio, w tym zakaz budowania w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora. Kopia wniosku wraz z prośbą o opinię trafiła do Pomorskiego Zespołu Parków Krajobrazowych.
Uwagi do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi Prokowo, rejon ulic Kartuskiej i Kościelnej — dziewięć uwag złożonych w konsultacjach społecznych (termin 24.08.2026) na urzędowym formularzu, równolegle jako uwagi w strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Projekt przewiduje nowe tereny zabudowy położone w granicach obszaru Natura 2000 Prokowo PLH220080; wskazujemy m.in. na obowiązujący plan zadań ochronnych oraz na skalę zabudowy udokumentowaną w rejestrze decyzji o warunkach zabudowy.
Dlaczego tak działamy
Sprawa jeziora jest proceduralna — i to jest jej siła. Numery działek, daty, sygnatury, terminy ustawowe. Nie formułujemy oskarżeń; zadajemy pytania, na które urzędy mają obowiązek odpowiedzieć, i dokumentujemy przebieg sprawy. Ta strona będzie uzupełniana z każdym pismem.